O egzaminie z biologii

Biologia – Poziom Rozszerzony (2026)

Egzamin z biologii zdaje się wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Jest to kluczowy przedmiot dla kandydatów na kierunki medyczne, przyrodnicze i pokrewne. Sprawdza nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim rozumienie procesów i umiejętność naukowego myślenia.

* Obowiązuje tylko wymóg przystąpienia (jako przedmiotu dodatkowego).

Struktura arkusza: Wiązki zadań

Charakterystyczną cechą matury z biologii są wiązki zadań. Oznacza to, że do jednego wspólnego materiału źródłowego (tekstu, wykresu, schematu doświadczenia) przypisanych jest od 2 do 5 zadań, które rozwiązujesz niezależnie.

• Zadania zamknięte (ok. 30% punktów): Wielokrotny wybór, prawda-fałsz, dobieranie.
• Zadania otwarte (ok. 70% punktów): To trzon egzaminu. Wymagają krótkiej, precyzyjnej odpowiedzi: wyjaśnienia zjawiska, analizy wyników badań, sformułowania wniosku czy zaplanowania doświadczenia.

Kluczowe umiejętności

Egzamin kładzie ogromny nacisk na metodologię naukową. Musisz umieć:

• Planować i analizować doświadczenia: Rozróżniać próbę badawczą od kontrolnej, określać zmienne (zależną i niezależną), formułować problemy badawcze i hipotezy.
• Analizować dane statystyczne: Rozumieć pojęcia takie jak średnia, mediana, odchylenie standardowe i wyciągać z nich wnioski biologiczne.
• Wyjaśniać związki przyczynowo-skutkowe: Wskazywać drogę od przyczyny do skutku (np. budowa -> funkcja).

Zasady oceniania i czasowniki operacyjne

W poleceniach używane są konkretne czasowniki, które determinują, co dokładnie musisz napisać, aby zdobyć punkty:

Dozwolone przybory

Na egzamin zabierz długopis z czarnym tuszem. Możesz też korzystać z:

• Linijki,
• Kalkulatora prostego,
• Broszury "Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne" (wspólna dla biologii, chemii i fizyki).